Samochód został wieczorem zaparkowany z baterią na poziomie 70%, a następnego ranka pokazuje 67 albo 68%. Właściciel zaczyna się zastanawiać, czy bateria rozładowuje się sama, czy występuje jakiś problem z instalacją wysokiego napięcia. Takie zużycie energii podczas postoju często określa się jako „Phantom Drain” albo „Vampire Drain”, ale trzeba pamiętać, że zaparkowana Tesla nie jest całkowicie martwym urządzeniem. Samochód okresowo uruchamia elektronikę, kontroluje swoje systemy, dba o baterię niskiego napięcia, może pracować klimatyzacją i wykonywać wiele innych zadań.
Niewielki spadek energii podczas długiego postoju jest więc normalny. Problem zaczyna się wtedy, gdy samochód regularnie traci kilka lub kilkanaście procent dziennie mimo wyłączonych funkcji, umiarkowanej temperatury i braku oczywistego powodu.
Tryb Sentry jest jednym z pierwszych elementów do sprawdzenia
Sentry Mode nie pozwala samochodowi przejść w taki sam głęboki stan uśpienia jak podczas zwykłego postoju. Kamery i część elektroniki pozostają aktywne, ponieważ samochód cały czas obserwuje otoczenie i musi być gotowy do zapisania zdarzenia. Oznacza to dodatkowe zużycie energii.
Jeżeli Tesla przez całą noc stoi przed domem z aktywnym Sentry, a rano ma niższy poziom baterii, nie jest to szczególnie zaskakujące. Najprostszym testem jest wyłączenie Sentry na jedną lub kilka nocy i porównanie wyniku.
Nie trzeba przy tym całkowicie rezygnować z tej funkcji. Tesla pozwala wykluczyć zapisane lokalizacje, np. dom, pracę czy wybrane miejsca ulubione. Jeśli samochód stoi nocą we własnym garażu, działanie kamer przez osiem czy dziesięć godzin może być po prostu niepotrzebne.
Zabezpieczenie przed przegrzaniem kabiny również zużywa energię
W gorące dni przyczyną utraty procentów może być Cabin Overheat Protection. Jeżeli funkcja jest aktywna, samochód może uruchamiać wentylację, a w odpowiedniej konfiguracji również klimatyzację, aby ograniczać temperaturę wnętrza.
To nie jest darmowa funkcja energetycznie. Sprężarka klimatyzacji, wentylatory i pompy wymagają energii z baterii trakcyjnej. Samochód pozostawiony na pełnym słońcu może więc w ciągu dnia zużywać zauważalnie więcej energii niż dokładnie ten sam samochód zaparkowany w chłodnym garażu.
Tesla podaje, że zabezpieczenie przed przegrzaniem kabiny może działać do 12 godzin od opuszczenia samochodu albo do osiągnięcia progu trybu niskiego zużycia energii. Jeżeli właściciel nie potrzebuje tej funkcji w miejscu, w którym auto stoi, można ją wyłączyć albo odpowiednio skonfigurować.
Częste sprawdzanie samochodu w aplikacji może przeszkadzać mu zasnąć
To ciekawy przypadek, ponieważ użytkownik próbujący sprawdzić, dlaczego samochód zużywa energię, może sam powodować dodatkowe zużycie. Tesla po pewnym czasie postoju przechodzi w tryb uśpienia. Otwieranie aplikacji mobilnej i odpytywanie samochodu o aktualny stan może go wybudzić i spowodować rozpoczęcie normalnej pracy części systemów.
Jeżeli ktoś co pół godziny otwiera aplikację, sprawdza procent baterii, temperaturę kabiny i lokalizację samochodu, wynik takiego „testu postoju” może być zupełnie niemiarodajny.
Podobny problem mogą powodować zewnętrzne aplikacje i systemy zbierające dane o Tesli. Jeżeli takie oprogramowanie zbyt często komunikuje się z samochodem, może ograniczać jego zdolność do długiego pozostawania w uśpieniu. Przy dużym Phantom Drain warto więc na próbę odłączyć zbędne integracje i sprawdzić, czy sytuacja się zmieni.
Klimatyzacja, przygotowanie samochodu i inne funkcje podczas postoju
Energię zużywają również funkcje Utrzymaj temperaturę, Tryb kempingowy, Tryb pupila, przygotowanie samochodu do jazdy oraz ogrzewanie lub chłodzenie baterii. W zimie szczególnie łatwo pomylić zmianę wskazania baterii z nietypowym rozładowywaniem.
Zimna bateria ma inną dostępną energię niż bateria o optymalnej temperaturze, a samochód może dodatkowo wykorzystać część energii na jej ogrzanie. Jeżeli rano przy -15°C widzimy gorszy wynik niż wieczorem przy temperaturze kilku stopni powyżej zera, nie należy od razu interpretować całej różnicy jako fizycznie utraconych kilowatogodzin.
Jeżeli Tesla jest podłączona do ładowania, część energii potrzebnej na przygotowanie kabiny i baterii może pobierać z sieci. Dlatego producent zaleca pozostawianie samochodu podłączonego, kiedy jest to możliwe, szczególnie podczas dłuższego postoju.
Normalne zużycie podczas postoju istnieje nawet po wyłączeniu wszystkich dodatków
Samochód okresowo wykonuje testy systemów i utrzymuje odpowiedni stan baterii niskiego napięcia. Aktualna instrukcja Tesli wskazuje, że przy dłuższym postoju niepodłączony samochód może zużywać orientacyjnie około 1% energii dziennie, ale rzeczywista wartość zależy od temperatury, ustawień i konfiguracji.
Nie należy traktować 1% jak sztywnej normy. Jeden samochód w sprzyjających warunkach może przez dobę praktycznie nie zmienić widocznego wskazania, a inny stracić trochę więcej. Wskazanie procentowe również nie ma nieskończonej dokładności i BMS może aktualizować oszacowanie dostępnej energii.
Niepokojąca jest raczej sytuacja, gdy samochód bez Sentry, bez klimatyzacji, bez dodatkowych aplikacji i w umiarkowanej temperaturze regularnie traci np. 5–10% w ciągu każdej doby.
Jak prawidłowo wykonać test Phantom Drain?
Najlepiej naładować samochód do określonego poziomu, zapisać godzinę i stan baterii, a następnie wyłączyć funkcje, które świadomie utrzymują auto w aktywności. Na czas testu można wyłączyć Sentry, zabezpieczenie przed przegrzaniem kabiny, zaplanowane przygotowanie oraz zewnętrzne aplikacje komunikujące się z Teslą.
Po zamknięciu auta warto go zwyczajnie zostawić w spokoju. Nie otwierać aplikacji co chwilę i nie wybudzać pojazdu. Po kilkunastu albo 24 godzinach można sprawdzić wynik.
Jeszcze lepiej wykonać taki test przez kilka dni, ponieważ pojedyncza doba może być zaburzona np. aktualizacją oprogramowania, dużą zmianą temperatury czy pracą układu termicznego.
Jeśli zużycie jest wysokie, kolejnym etapem jest włączanie funkcji pojedynczo. Jednej nocy samochód stoi bez Sentry, kolejnej z Sentry, później z pozostałymi typowymi ustawieniami. W ten sposób można zobaczyć, która funkcja ma największy wpływ.
Czy utrata procentów oznacza degradację baterii?
Nie. Phantom Drain i degradacja to dwa różne zjawiska. Degradacja oznacza zmniejszenie ilości energii, którą bateria jest w stanie przechować w porównaniu z nową. Zużycie energii podczas postoju oznacza natomiast, że samochód wykorzystał część zgromadzonej energii na działanie swoich systemów.
Bateria może być w świetnym stanie, a samochód zużywać dużo energii przez aktywny Sentry i klimatyzację. Może też wystąpić sytuacja odwrotna: bateria ma już zauważalną degradację, ale samochód podczas postoju prawidłowo zasypia i prawie nie traci energii.
Co sprawdzić, gdy Tesla traci zdecydowanie za dużo energii?
Jeżeli wyeliminowaliśmy Sentry, klimatyzację, przygotowanie samochodu, zewnętrzne integracje i częste wybudzanie z aplikacji, a zużycie nadal jest duże, warto sprawdzić w samochodzie informacje o zużyciu energii na postoju oraz komunikaty serwisowe. Szczególnie przydatne jest ustalenie, czy samochód w ogóle przechodzi w dłuższy stan uśpienia.
Warto również sprawdzić, czy problem zaczął się po konkretnej aktualizacji, instalacji dodatkowego urządzenia albo podłączeniu akcesorium. Nowe Modele 3 posiadają również funkcje związane z podtrzymaniem zasilania akcesoriów, które mogą zwiększać pobór energii.
Najlepszym sposobem diagnostyki jest więc najpierw usunięcie wszystkich oczywistych odbiorników, pozwolenie samochodowi rzeczywiście zasnąć i dopiero wtedy obserwowanie wyniku. Kilka procent stracone przez noc przy włączonym Sentry nie mówi niczego o kondycji baterii. Kilka procent każdej nocy przy całkowicie uśpionym samochodzie jest już znacznie ciekawszym przypadkiem do dalszej diagnostyki.
Forum Klub Tesla Polska
Fanklub zrzeszający użytkowników i sympatyków samochodów elektrycznych Tesla