Tesla Model 3 ma dużą baterię trakcyjną wysokiego napięcia, ale oprócz niej wykorzystuje również oddzielny układ niskiego napięcia. W zależności od wersji i okresu produkcji może być to klasyczny akumulator kwasowo-ołowiowy 12 V albo nowsza bateria litowo-jonowa niskiego napięcia. To ważne, ponieważ można mieć 60 czy 70% energii w głównej baterii, a mimo to samochód może mieć problem z uruchomieniem elektroniki, otwieraniem niektórych elementów czy włączeniem układu wysokiego napięcia, jeżeli źródło zasilania LV przestanie działać prawidłowo.
Po co elektrykowi drugi, mały akumulator?
Bateria trakcyjna zasila napęd i pracuje przy wysokim napięciu, natomiast wiele sterowników, zamków, modułów komunikacyjnych, systemów bezpieczeństwa i urządzeń odpowiedzialnych za uruchomienie samochodu pracuje w instalacji niskiego napięcia. To właśnie zasilanie LV umożliwia między innymi działanie elektroniki potrzebnej do załączenia głównych styczników baterii trakcyjnej. Z tego powodu całkowicie sprawna i naładowana bateria wysokiego napięcia nie oznacza jeszcze, że samochód będzie działał normalnie przy awarii małego akumulatora.
W starszych Modelach 3 stosowano klasyczny akumulator 12 V, natomiast później Tesla zaczęła przechodzić na niskonapięciową baterię litowo-jonową. Nie warto określać jej rodzaju tylko na podstawie rocznika wpisanego w dowodzie, ponieważ zmiany następowały w różnym czasie zależnie od fabryki i konkretnej wersji. Informację o wyposażeniu samochodu można sprawdzić w menu dodatkowych informacji o pojeździe.
Jakie objawy daje słaby akumulator 12 V lub LV?
W samochodzie spalinowym kierowca zwykle zauważa coraz wolniej obracający się rozrusznik. W Tesli takiego objawu nie będzie, bo klasycznego rozrusznika nie ma. Zamiast tego mogą pojawić się komunikaty o baterii niskiego napięcia, problemy z uruchamianiem poszczególnych modułów, dziwne zachowanie elektroniki albo w skrajnym przypadku całkowity brak reakcji samochodu.
Tesla monitoruje stan układu niskiego napięcia i często potrafi wcześniej wyświetlić komunikat o konieczności serwisu albo wymiany baterii. Takiego ostrzeżenia nie warto długo ignorować. Samochód może jeszcze przez pewien czas działać zupełnie normalnie, ale przy dalszym pogarszaniu się stanu baterii LV może w końcu nie być w stanie prawidłowo uruchomić wszystkich systemów.
Dlaczego główna bateria nie zasila wszystkiego cały czas?
Podczas normalnej pracy instalacja wysokiego napięcia przez odpowiednią przetwornicę zasila układ niskiego napięcia i utrzymuje jego baterię w odpowiednim stanie. Problem pojawia się wtedy, gdy do uruchomienia systemu wysokiego napięcia potrzebna jest działająca elektronika LV, a tej energii właśnie brakuje. Z punktu widzenia kierowcy wygląda to czasem absurdalnie: na ekranie jeszcze niedawno było 70% baterii trakcyjnej, a samochód nie chce się „obudzić”. Nie ma tu jednak sprzeczności, bo mówimy o dwóch osobnych obwodach zasilania.
Jeżeli samochód całkowicie straci zasilanie niskiego napięcia, Tesla przewiduje procedury awaryjnego otwarcia przedniego bagażnika oraz podania zewnętrznego zasilania do odpowiednich punktów. Bardzo ważne jest rozróżnienie przewodów służących do awaryjnego zwolnienia zamka frunka od właściwych punktów zasilania. Przewody dostępne przy przednim zderzaku służą do otwarcia bagażnika i nie są przewodami przeznaczonymi do ładowania baterii niskiego napięcia.
Akumulator 12 V a całkowite rozładowanie głównej baterii
Jeżeli bateria trakcyjna zostanie doprowadzona do skrajnie niskiego poziomu i samochód pozostanie w takim stanie odpowiednio długo, system wysokiego napięcia przestaje mieć energię potrzebną do podtrzymywania układu LV. Wtedy może rozładować się także mała bateria. W takiej sytuacji samo podłączenie kabla do ładowania nie zawsze wystarczy, ponieważ samochód musi najpierw mieć działającą elektronikę niskiego napięcia, aby rozpocząć normalną procedurę ładowania baterii trakcyjnej. Jest to kolejny powód, dla którego nie warto celowo pozostawiać Tesli z baterią na 0%.
Czy można samemu wymienić akumulator 12 V?
W starszych samochodach z klasycznym akumulatorem sama idea wymiany jest podobna do tej znanej z auta spalinowego, ale nadal mamy do czynienia z pojazdem wyposażonym w instalację wysokiego napięcia i określoną procedurę odłączania zasilania. Nie powinno się również dobierać przypadkowego zamiennika wyłącznie na podstawie wymiarów obudowy i napięcia. W późniejszych Modelach 3 z litowo-jonową baterią LV konstrukcja i procedura są inne.
Jeżeli samochód całkowicie nie reaguje, nie warto podłączać przewodów „na próbę” do przypadkowych punktów ani zamieniać biegunowości. Wrażliwa elektronika samochodu może zostać w ten sposób uszkodzona. Trzeba najpierw ustalić, jaki układ niskiego napięcia znajduje się w konkretnym egzemplarzu i zastosować właściwą dla niego procedurę.
Warto również pamiętać, że nie każdy przypadkowy komunikat elektroniki oznacza uszkodzony akumulator 12 V. Niestabilne zasilanie może powodować wiele nietypowych błędów, ale jeżeli samochód zgłasza jeden konkretny błąd kamery albo czujnika bez żadnych innych objawów, nie ma podstaw do automatycznej wymiany baterii LV. Najbardziej wiarygodną wskazówką jest komunikat samego samochodu dotyczący układu niskiego napięcia.
Najważniejsza rzecz jest prosta: bateria trakcyjna i bateria 12 V/LV to dwa różne źródła zasilania wykonujące różne zadania. Wysoki poziom naładowania głównego akumulatora nie gwarantuje, że samochód uruchomi wszystkie systemy przy awarii baterii niskiego napięcia. Jeżeli pojawi się komunikat o jej stanie, lepiej zająć się problemem wcześniej niż dopiero wtedy, gdy samochód całkowicie przestanie reagować.
Forum Klub Tesla Polska
Fanklub zrzeszający użytkowników i sympatyków samochodów elektrycznych Tesla